Przepisy prawa podatkowego nie posługują się pojęciem remanentu likwidacyjnego.
O remanencie likwidacyjnym na gruncie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych mówi się obecnie w przypadku, gdy w związku z likwidacją działalności gospodarczej podatnicy prowadzący podatkowe księgi przychodów i rozchodów obowiązani są do sporządzenia i wpisania do księgi spisu z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów jak również wyposażenia - § 27 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w razie likwidacji działalności gospodarczej, w tym także w formie spółki niebędącej osobą prawną, lub wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną, sporządza się wykaz składników majątku na dzień likwidacji działalności gospodarczej lub na dzień wystąpienia wspólnika z takiej spółki. Wykaz powinien zawierać co najmniej następujące dane: liczbę porządkową, określenie (nazwę) składnika majątku, datę nabycia składnika majątku, kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku oraz kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów, wartość początkową, metodę amortyzacji, sumę odpisów amortyzacyjnych oraz wysokość wypłaconych środków pieniężnych należnych wspólnikom z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną na dzień wystąpienia lub likwidacji. Obowiązek przeprowadzania inwentaryzacji na dzień zakończenia działalności przewidują również przepisy art. 26 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
Do końca 2010 r. podatnicy likwidujący działalność gospodarczą obowiązani byli ustalać wartość pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, nie będących środkami trwałymi. Tak rozumiany remanent likwidacyjny stanowił podstawę ustalenia dochodu z likwidacji działalności gospodarczej, który był opodatkowany tzw. podatkiem likwidacyjnym
Od 1 stycznia 2011 r. podatek taki nie jest płacony – zamiast tego przychody z odpłatnego zbycia składników majątku pozostałych na dzień likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub otrzymanych w związku z likwidacją spółki nie będącej osobą prawną stanowią przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej art. 14 ust. 2 pkt 17 u.p.d.o.f.; nie dotyczy to przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia takich składników majątku, jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie lub likwidacja spółki niebędącej osobą prawną do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło sześć lat i odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej – art. 14 ust. 3 pkt 12 u.p.d.o.f..
Podkreślić należy, że zmiana powyższa nie wpływa na obowiązek sporządzania remanentów likwidacyjnych, o których mowa była na wstępie. Remanenty likwidacyjne sporządzane na podstawie § 27 sporządzane są w 2011 r. na niezmienionych zasadach. Podatnik powinien sporządzić ww. remanent niezależnie od faktu czy posiada na dzień zakończenia działalności jakiekolwiek towary czy składniki wyposażenia, czy też ich nie posiada W sytuacji gdy przed dniem likwidacji podatnik wyprzeda wszelkie składniki majątku, powinien sporządzić remanent ze stanem "zerowym".
W zakresie ogólnych obowiązków związanych z likwidacją działalności w urzędzie skarbowym, należy stwierdzić , iż zostały on na dzień dzisiejszy znaczenie uproszczone. Podatnik likwidujący działalność gospodarczą nie ma już obowiązku składania zgłoszenia aktualizacyjnego na formularzu NIP-3. Wystarczy, że zgłosi zaprzestanie działalności w urzędzie gminy – urząd gminy powiadomi o tym fakcie urząd skarbowy.
Jeżeli chodzi o VAT, należy pamiętać o konieczności sporządzenia remanentu likwidacyjnego dla celów podatku od towarów i usług i przedłożenia informacji o dokonanym spisie w urzędzie skarbowym wraz z ostatnią składaną deklaracją. Wizyta w urzędzie skarbowym będzie natomiast konieczna w związku z obowiązkiem złożenia VAT-Z
