Od 1 stycznia 2012 r. obok oszczędzania na indywidualnym koncie emerytalnym (IKE) można będzie oszczędzać na indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (IKZE). Takie zmiany wprowadzono na podstawie ustawy z 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych.
Osoby które zdecydują się oszczędzać w IKZE będą mogły odliczyć dokonane wpłaty od podstawy opodatkowania w zeznaniu podatkowym za dany rok . Patrząc jednak przez pryzmat określonych w ustawie kwot możliwych do odliczenia, chyba nie należy spodziewać się zbyt wielu chętnych na taka formę oszczędzania na przyszłość.
Przepisy ustanawiają limit łącznych wpłat na IKZE w danym roku. Kwota ta w roku kalendarzowym nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej równowartości 4% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne ustalonej dla oszczędzającego za rok poprzedni nie więcej jednak niż 4% kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, ogłoszonej na podstawie art.19 ust 10 ustawy z dnia 13 pażdziernika 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. W 2011 roku jest to kwota 100 770 zł. Stąd maksymalna wpłata na IKZE w 2012 roku wyniesie 4030,80 zł (4% x 100 770 zł).
. Odstępstwo od tej zasady przewidziano dla osób osiągających niskie dochody, a które chciałyby dokonywać większych wpłat na IKZE. I tak w przypadku , gdy kwota obliczona zgodnie z powyższymi przepisami nie przekroczy 4% równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej „ Monitor Polski „w drodze obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów w terminie do dnia 15 września poprzedniego roku kalendarzowego , oszczędzający może dokonać w roku kalendarzowym wpłaty do IKZE do wysokości 4% równowartości 12 krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę w poprzednim roku kalendarzowym. Dla osób o niskich dochodach roczny limit wpłat wynosi do 4% rocznego minimalnego wynagrodzenia za rok poprzedni. Minimalne wynagrodzenie w 2011 roku wynosi 1386 zł. Osoby zarabiające minimalną krajową będą mogły wpłacić na IKZE w 2012 roku 665,28 zł [4% x (12 x 1386 zł)]
Wypłata środków zgromadzonych na IKZE następuje wyłącznie:
1. na wniosek oszczędzającego, po osiągnięciu przez niego wieku 65 lat oraz pod warunkiem dokonywania wpłat na IKZE co najmniej w 5 latach kalendarzowych,
2. w przypadku śmierci oszczędzającego - na wniosek osoby uprawnionej.
Środki zgromadzone przez oszczędzającego na IKZE mogą być, w zależności od wniosku oszczędzającego, wypłacone jednorazowo lub w ratach. Wypłata w ratach następować będzie przez co najmniej 10 lat, chyba że okres oszczędzania w ramach IKZE był krótszy (jednak nie mniej niż 5 lat). W takim przypadku wypłata środków będzie mogła być pobierana przez okres równy okresowi oszczędzania, tj. okresowi, w jakim dokonywane były wpłaty. Środki wypłacane po zakończeniu oszczędzania na IKZE będą opodatkowane PIT wg skali podatkowej.
W przypadku wypłaty jednorazowej oszczędzający wykaże kwotę wypłaty z IKZE – na podstawie informacji otrzymanej z instytucji dokonującej wypłaty – w zeznaniu składanym za rok, w którym tę wypłatę otrzymał. Natomiast przy wypłacie w ratach, podatek będzie pobierany w formie zaliczek przez płatnika (instytucję wypłacającą) zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 9 i ust. 11 ustawy o PIT.
Ponadto w okresie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. ustawa przewiduje możliwość przeniesienia środków zgromadzonych przez oszczędzającego na IKE do IKZE. Takie przeniesienie środków z IKE do IKZE będzie również zwolnione od podatku dochodowego.
Środki przeniesione z IKE na IKZE będą stanowić wpłatę na IKZE, która będzie podlegać odliczeniu od dochodu na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nadwyżka tej wpłaty ponad limit wpłat przypadający w danym roku podatkowym będzie podlegała odliczeniu w kolejnych latach. W okresie odliczeń od dochodu środków przeniesionych z IKE na IKZE, oszczędzającemu nie przysługuje prawo do wpłat na IKZE.
Z konta IKZE nie można wycofać części zgromadzonych środków, tak jak z konta IKE. Z IKZE możliwe jest tylko dokonanie zwrotu wszystkich środków zgromadzonych na tym koncie. Zwrot środków podlega opodatkowaniu PIT wg skali podatkowej.
